اصلاح بزرگ در تجارت خارجی ترکیه

ترکیه با اجرای رسمی «مدل شرکت‌های دارای وضعیت ویژه» در تجارت خارجی، گام تازه‌ای برای تقویت صادرات و حضور مؤثرتر بنگاه‌ها در بازارهای جهانی برداشت؛ مدلی که با هدف افزایش رقابت‌پذیری و سهم کشور از تجارت بین‌الملل به اجرا درآمده است.

به گزارش گروه خبر ترک‌ایران، وزارت تجارت ترکیه با انتشار دو ابلاغیه در روزنامه رسمی این کشور، چارچوب جدیدی را برای اعطای «وضعیت ویژه» به شرکت‌های فعال در تجارت خارجی به اجرا گذاشت. این مدل تازه با هدف تسهیل ورود بنگاه‌ها به بازارهای جهانی، شتاب‌بخشی به صادرات و افزایش سهم ترکیه از تجارت بین‌المللی طراحی شده است.

بر اساس اعلام وزارت تجارت، در دوره‌ای که مراکز ثقل تجارت جهانی در حال تغییر است، زنجیره‌های تأمین بازطراحی می‌شوند و رقابت شکل تازه‌ای به خود گرفته، «مدل شرکت‌های با وضعیت ویژه» به‌عنوان یک اصلاح راهبردی در راستای چشم‌انداز «قرن ترکیه در تجارت» اجرایی شده است؛ مدلی که افزایش پایدار صادرات و ارتقای کیفی آن را هدف قرار می‌دهد.

در این چارچوب، شرکت‌های دارای وضعیت ویژه به‌عنوان بنگاه‌هایی با سرمایه قوی، تجربه بالای صادراتی و ساختار سازمانی حرفه‌ای تعریف می‌شوند که مأموریت آن‌ها حمایت از فرآیند صادرات شرکت‌های همکار است. وزارت تجارت تأکید کرده است که این مدل با ایجاد ساختاری شفاف و قابل نظارت، ظرفیت این شرکت‌ها را تقویت کرده و سطح خدمات ارائه‌شده به صادرکنندگان را ارتقا می‌دهد.

به گفته این وزارتخانه، بنگاه‌ها می‌توانند با سهامداری یا همکاری با این شرکت‌ها، توان خود را تجمیع کرده و در بازارهای جهانی قدرتمندتر ظاهر شوند. همچنین دسترسی به منابع مالی، خدمات بازاریابی، تأمین مواد اولیه و پشتیبانی در تمام حلقه‌های زنجیره تأمین تا مرحله صادرات، برای صادرکنندگان تسهیل خواهد شد.

جزئیات ابلاغیه «شرکت سرمایه تجارت خارجی»

در چارچوب ابلاغیه مربوط به «شرکت‌های سرمایه تجارت خارجی»، شرایط اعطای این وضعیت و حدود اختیارات و مسئولیت‌های آن‌ها مشخص شده است. هدف از این سازوکار، بهره‌گیری از مزیت مقیاس و تخصص برای کمک به گسترش حضور شرکت‌ها در بازارهای خارجی است.

بر این اساس، شرکت‌هایی می‌توانند این وضعیت را دریافت کنند که:

• در سال تقویمی قبل دست‌کم ۱۰۰ میلیون دلار صادرات داشته باشند؛

• به‌صورت شرکت سهامی عام/خاص ثبت شده و حداقل ۱۰ میلیون لیر سرمایه پرداخت‌شده داشته باشند.

اعطای یا تمدید این وضعیت، مشروط به ارائه درخواست تا پایان ماه ژانویه هر سال خواهد بود. این وضعیت از تاریخ انتشار تا زمان صدور تصمیم سال بعد معتبر است و شرکت‌های واجد شرایط می‌توانند واسطه صادرات سایر بنگاه‌ها نیز باشند.

همچنین این شرکت‌ها در قبال اسناد مربوط به تولید، تأمین و صادرات کالاهایی که به نام و حساب خود خریداری و صادر می‌کنند، از نظر اداری و کیفری مسئول خواهند بود.

بر اساس مقررات انتقالی، تا پایان ۳۱ دسامبر ۲۰۲۶ شرکت‌هایی که درخواست می‌دهند، داشتن حداقل ۲ میلیون لیر سرمایه پرداخت‌شده برایشان کفایت خواهد کرد. وضعیت شرکت‌هایی که بر اساس مقررات قبلی فعالیت می‌کردند نیز تا صدور تصمیم سال ۲۰۲۶ حفظ می‌شود.

تنظیم «شرکت‌های تجارت خارجی بخشی»

ابلاغیه دوم به «شرکت‌های تجارت خارجی بخشی» اختصاص دارد؛ شرکت‌هایی که با گردهم آمدن بنگاه‌های فعال در یک یا چند بخش مکمل تشکیل می‌شوند تا در حوزه‌هایی مانند صادرات، تأمین مالی، تدارکات، حمل‌ونقل، بیمه و امور گمرکی تخصص پیدا کرده و فعالیت مؤثرتری در بازار جهانی داشته باشند.

بر اساس این مقررات:

• حداقل ۵ شرکت فعال در یک یا چند بخش مرتبط باید برای تأسیس یک شرکت سهامی با حداقل ۵ میلیون لیر سرمایه پرداخت‌شده گرد هم آیند؛

• این رقم هر سال متناسب با نرخ تورم به‌روزرسانی می‌شود؛

• هر شریک حقوقی باید دست‌کم دو سال سابقه ثبت تجاری داشته باشد؛

• سهم هر شریک نمی‌تواند بیش از ۲۰ درصد سرمایه کل شرکت باشد.

وزارت تجارت اختیار دارد برای رفع ابهامات، تنظیم رویه‌های اجرایی و تدوین مقررات تکمیلی جهت اجرای این ابلاغیه‌ها اقدام کند.